Kadın sağlığı ve koruyucu jinekolojik onkoloji alanında, rahim ağzı (serviks) kanserini henüz hücresel bir hasar evresindeyken yakalayıp tamamen önlememizi sağlayan en gelişmiş ve en hayati tanı yöntemi kolposkopidir. Kolposkopi, çıplak gözle incelenmesi mümkün olmayan rahim ağzı, vajina ve vulva (dış genital) dokularının, "kolposkop" adı verilen özel bir mikroskopik optik görüntüleme cihazı yardımıyla 6 ila 40 kata kadar büyütülerek milimetrik düzeyde incelenmesi işlemidir. Bu işlem kesinlikle bir ameliyat veya cerrahi müdahale değildir; tarama testlerinde (Smear veya HPV DNA) anormallik saptanan hastaların rahim ağzı haritasını çıkarmaya yarayan ileri düzey bir jinekolojik teşhis prosedürüdür. Op. Dr. Semra Çapar kliniğinde anormal smear yönetimi, yüksek riskli HPV takipleri ve yüksek çözünürlüklü dijital kolposkopi eşliğinde ağrısız biyopsi süreçleri en üst düzey tıbbi jinekolojik uzmanlıkla ve tam hasta konforu gözetilerek yürütülmektedir.
Klinik protokollerimizde bir kadına kolposkopi planlanmasını zorunlu kılan temel tıbbi endikasyonlar ve jinekolojik gerekçeler şu şekilde sınıflandırılmaktadır:
-
Anormal Tarama Sonuçları: Rutin sıvı bazlı jinekolojik smear testinde ASCUS, LSIL, HSIL, ASC-H veya AGC gibi atipik, kanser öncüsü hücre bozulmaları saptandığında kolposkopi jinekolojik bir zorunluluktur.
-
Yüksek Riskli HPV Pozitifliği: Özellikle rahim ağzı kanserlerinin %70'inden doğrudan sorumlu olan HPV Tip 16 ve HPV Tip 18 pozitifliği saptanan kadınlarda, smear sonucu tamamen normal gelse bile jinekolojik kılavuzlar uyarınca zaman kaybetmeden kolposkopi yapılmalıdır.
-
Klinik Belirtiler: Jinekolojik muayenede rahim ağzında şüpheli bir yara (erozyon) görülmesi veya hastanın cinsel ilişki sonrasında jinekolojik kanama (postkoital kanama) şikayetinin bulunması durumunda kök nedeni saptamak amacıyla uygulanır.
Kolposkopi işlemi jinekolojik muayene odası şartlarında, spekulum konforuyla gerçekleştirilen ve ortalama 10-15 dakika süren konforlu bir ofis uygulamasıdır. Muayene pozisyonundaki hastanın rahim ağzı netleştirildikten sonra, kolposkop cihazı vajina içine kesinlikle sokulmadan, dışarıdan rahim ağzına odaklanır. Dokudaki gözle görülmeyen jinekolojik hücre hasarlarını görünür kılmak adına rahim ağzına sırasıyla %3-5'lik asetik asit (tıbbi sirke) ve Lugol (iyot) solüsyonları sürüntü şeklinde uygulanır. Bu özel sıvılar, kanser öncüsü lezyonların (CIN1, CIN2, CIN3) bulunduğu anormal protein yüklü alanların jinekolojik olarak beyazlaşmasını (asetobeyaz alan) sağlar. Eğer kolposkopik inceleme esnasında bu jinekolojik beyaz odaklardan veya şüpheli damarlanma yapılarından biri saptanırsa, "punch biyopsi" adı verilen özel mikro-aletlerle milimetrik doku örnekleri (biyopsi) alınır. Biyopsi alınması işlemi sadece birkaç saniye süren, anlık bir iğne batması veya hafif bir adet krampı şeklinde hissedilen, hastayı jinekolojik olarak sarsmayan son derece hafif bir histir; dikiş kesinlikle gerektirmez.
Doğru tahlil sonuçları elde edebilmek adına, kolposkopi randevusundan önceki son 48 saat boyunca vajinal duş yapılmamalı, vajinal fitil veya jinekolojik krem kullanılmamalı ve cinsel birliktelik yaşanmamış jinekolojik durumda olunmalıdır. İşlem sonrasındaki ilk birkaç gün jinekolojik alanda hafif kahverengi, lekelenme şeklinde sızıntılar veya hafif kasık ağrıları görülmesi tamamen normaldir. Eğer biyopsi uygulanmışsa, rahim ağzı yara yerinin jinekolojik olarak enfeksiyon kapmasını ve kanamasını önlemek adına ilk 1 hafta boyunca vajinal cinsel ilişkiden, havuz, deniz ve küvet kullanımından kesinlikle uzak durulmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
-
Jinekolojik kolposkopi ve rahim ağzı biyopsisi işlemleri şiddetli acı verir mi? Hayır, kolposkopi incelemesi tamamen ağrısızdır. Solüsyonlar sürülürken sadece hafif bir yanma hissi duyulabilir. Biyopsi alınması ise dikiş veya kesi içermeyen, sadece 1-2 saniye süren hafif bir jinekolojik çimdiklenme hissi yaratır.
-
Kolposkopi ve alınan jinekolojik biyopsi tahlil sonuçları kaç günde raporlanır? Kolposkopi inceleme raporu işlem biter bitmez hastamıza anında sunulur. Ancak rahim ağzından alınan milimetrik mikro-biyopsi dokularının patolojik ve hücresel inceleme süreçleri laboratuvar yoğunluğuna bağlı olarak genellikle 3 ila 5 iş günü içinde sonuçlanır.
-
Kolposkopi muayenesine gelmeden önce hastanın dikkat etmesi gereken kurallar nelerdir? Doğru bir jinekolojik haritalandırma için işlem randevusundan önceki son 48 saat boyunca vajinal cinsel ilişkiye girilmemeli, vajinal duş yapılmamalı, tampon, vajinal fitil, jinekolojik krem veya merhemler kesinlikle kullanılmamalıdır.
-
Adet (regl) dönemindeyken kolposkopi incelemesi ve biyopsi yapılabilir mi? Hayır. Yoğun adet kanaması, rahim ağzına sürülen özel solüsyonların hücrelerle jinekolojik reaksiyona girmesini ve kolposkopun optik netliğini tamamen engelleyeceğinden, işlem adet kanaması tamamen bittikten sonra planlanmalıdır.
-
Kolposkopi muayenesi sonrasında hastanede yatış veya ev istirahati gerekir mi? Kesinlikle hayır. Kolposkopi tamamen bir jinekolojik ofis prosedürüdür. Hastalarımız işlem bittikten hemen sonra hiçbir kısıtlama olmaksızın sosyal, profesyonel ve günlük yaşantılarına jinekolojik olarak anında dönebilirler.
-
Kolposkopi esnasında rahim ağzından biyopsi alınması hamile kalmayı engeller mi? Hayır, kesinlikle engellemez. Biyopsi işlemi rahim ağzının en dış yüzeyindeki mukoza tabakasından milimetrik düzeyde alınır. Yumurtalıklara, rahme veya tüplere jinekolojik olarak hiçbir zararı yoktur, kısırlığa yol açmaz.
-
Hamilelik (gebelik) dönemindeki kadınlara kolposkopi ve biyopsi jinekolojik olarak uygulanabilir mi? Gebelik döneminde anormal smear veya yüksek riskli HPV varsa kolposkopi incelemesi güvenle yapılabilir. Ancak gebelik fizyolojisinde rahim ağzı çok kanamalı olduğundan, hayati bir kanser şüphesi jinekolojik olarak yoksa biyopsi doğum sonrasına ertelenir.
-
Doğum yapmamış veya bekar/bakire kadınlarda kolposkopi incelemesi yapılabilir mi? Kolposkopi cihazı dışarıdan odaklanan bir mikroskoptur ancak rahim ağzını görebilmek için vajina içine spekulum yerleştirilmesi jinekolojik bir zorunluluktur. Bu nedenle hiç cinsel deneyimi olmamış bakire kadınlarda jinekolojik bütünlüğü korumak adına rutin kolposkopi yapılmaz.
-
Kolposkopi sonrasında dış genital bölgede veya vajina içinde cerrahi iz kalır mı? Hayır, kolposkopi kesisiz ve dikişsiz bir muayene tekniğidir. Biyopsi alınan alanlar ise rahim ağzının hücresel yenilenme kapasitesi sayesinde birkaç gün içinde hiçbir cerrahi iz veya yara kalmadan tamamen orijinal sağlığına geri döner.
-
Kolposkopik biyopsi sonrasında cinsel ilişkiye jinekolojik olarak ne zaman izin verilir? Eğer muayene esnasında sadece inceleme yapılmış ve biyopsi alınmamışsa sonraki gün ilişkiye girilebilir. Ancak rahim ağzından biyopsi alınmışsa, yara yerinin tamamen kapanması adına ilk 1 hafta boyunca vajinal cinsel ilişki jinekolojik olarak yasaktır.
Anormal smear sonuçları, yüksek riskli HPV genotiplendirme protokollerimiz, yüksek çözünürlüklü dijital kolposkopi olanaklarımız ve jinekolojik onkoloji takip programlarımız hakkında detaylı tıbbi bilgi almak; Op. Dr. Semra Çapar’ın klinik tecrübesiyle randevunuzu planlamak için kliniğimizle hemen iletişime geçebilirsiniz.